Yangın Merdiveni Ölçüleri Ne Olmalı? Yönetmeliğe Uygun Standartlar (2026)

Yangın merdiveni — bilinen diğer adıyla kaçış merdiveni — bir binanın acil tahliye planının en kritik parçasıdır. Ölçüleri gelişigüzel değil, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) ile belirlenmiş net kurallara göre uygulanır. Bu yazıda yangın merdiveni ölçülerini, malzeme şartlarını ve doğru imalatın neden uzman ellere bırakılması gerektiğini adım adım anlatıyoruz.

Yangın Merdiveni Nedir, Neden Önemlidir?

Yangın merdiveni, olağan merdiven veya asansörlerin kullanılamadığı acil durumlarda binadaki kişilerin güvenli şekilde tahliye edilmesini sağlayan yapı elemanıdır. Doğru ölçülerde yapılmayan bir yangın merdiveni, en çok ihtiyaç duyulan anda hayat kurtarma işlevini yerine getiremez; bu yüzden ölçü ve malzeme standartlarına harfiyen uyulması gerekir.

Yangın Merdiveni Ölçüleri Yönetmeliğe Göre Nasıl Olmalı?

1. Genişlik Ölçüleri

Bina TipiMinimum Genişlik Konut binaları80 cm Konut dışı yapılar (ofis, iş yeri vb.)120 cm Okul, hastane, AVM gibi yoğun kullanımlı binalar150 cm Memur/servis merdivenleri65 cm

2. Basamak Ölçüleri

• Basamak yüksekliği: 11 cm – 17,5 cm arası
• Basamak derinliği (basılan alan): en az 25 cm, evlerde 100 mm’den, diğer yapılarda 125 mm’den az olamaz
• Sahanlıklar arası kot farkı 3,70 metreyi geçmemelidir

3. Sahanlık ve Kol Ölçüleri

Ortak yangın merdivenlerinde sahanlık ve merdiven kolu genişliği, konut yapılarında 1,20 metreden, diğer yapılarda 1,50 metreden az olamaz. Yangın merdiveni kol sayısı en az iki olmalıdır; tek kol asansörle destekleniyorsa genişlik en az 1,20 metre olmalıdır.

4. Malzeme ve Dayanıklılık

Yangın merdivenlerinde hiçbir yanıcı malzeme kullanılamaz. Yapısal olarak en az 90-120 dakika yangına dayanıklı olmalı ve diğer bölümlerden duman sızdırmaz bir kapı ile ayrılmalıdır. Kaygan olmayan, ısı ve dumana dayanıklı yüzey kaplamaları tercih edilmelidir.

5. Korkuluk ve Güvenlik Unsurları

Merdivenin her iki tarafında duvar, set veya korkuluk bulunması zorunludur. Genişliği 80 cm veya altındaysa tek taraflı korkuluk yeterli sayılır. Ayrıca net tahliye tabelaları ve acil durum aydınlatması yönetmeliğin aradığı diğer unsurlardandır.

6. Çıkış Sayısı

25 kişiden fazla topluluk barındıran yüksek binalar ile 50 kişiden fazla kullanıcısı olan her yapıda en az 2 çıkış bulunmalıdır. Kullanıcı sayısı 500’ü aşarsa en az 3, 1000’i aşarsa en az 4 çıkış zorunludur.

Yangın Merdiveni Ölçülerini Etkileyen Faktörler

Yangın merdiveni ölçüleri her binada birebir aynı değildir; bina yüksekliği, kat sayısı, kullanıcı yoğunluğu ve yapının kullanım amacı (konut, ticari, kamu binası) ölçüleri doğrudan etkiler. Bu yüzden projelendirme aşamasında ilgili yönetmeliğin güncel halinin ve varsa yerel imar mevzuatının kontrol edilmesi gerekir.

Standart Dışı Yangın Merdiveninin Riskleri

Eksik veya yönetmeliğe aykırı ölçülerde yapılan bir yangın merdiveni; tahliye sırasında tıkanmaya, düşme kazalarına ve can kaybına yol açabilir. Ayrıca denetimlerde tespit edilen standart dışı uygulamalar için cezai yaptırım riski de söz konusudur. Bu nedenle imalatın mühendis kontrolünde ve deneyimli bir ekip tarafından yapılması büyük önem taşır.

Profesyonel İmalat Neden Önemlidir?

Yangın merdiveni, doğru kaynak tekniği ve malzeme seçimi gerektiren teknik bir imalattır. Atölyemizde demir-çelik doğrama alanındaki tecrübemizle, yönetmeliğe uygun ölçülerde ve dayanıklı malzemeyle yangın merdiveni imalatı ve montajı gerçekleştiriyoruz. Benzer güvenlik standartlarına tabi olan engelli rampası imalatı ve engelli rampası yönetmeliği hakkındaki yazımızı da inceleyebilirsiniz.

Bina cephesi ve dış mekân güvenliğine yönelik diğer imalatlarımıza da göz atabilirsiniz: ferforje bina giriş kapıları ve klima dış ünite koruma kafesi. Kaynak tekniği ve malzeme seçimiyle ilgili merak ettikleriniz için elektrot çeşitleri yazımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Yangın merdiveni minimum kaç cm genişliğinde olmalıdır?

Konut dışı yapılarda genişlik en az 120 cm olmalıdır; okul, hastane, AVM gibi yoğun kullanımlı binalarda bu ölçü 150 cm’e kadar çıkabilir. Konut binalarında alt sınır 80 cm’dir.

Yangın merdiveni yangına kaç dakika dayanıklı olmalıdır?

Yapısal olarak en az 90-120 dakika yangına dayanıklı malzemeden üretilmeli ve diğer bölümlerden duman sızdırmaz bir kapı ile ayrılmalıdır.

Yangın merdiveninde korkuluk zorunlu mudur?

Evet. Merdivenin her iki tarafında duvar, set veya korkuluk bulunması zorunludur. Genişlik 80 cm veya altındaysa tek taraflı korkuluk yeterli kabul edilir.